പണ്ട് ചൈനയിൽ മൂന്ന് സന്യാസിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർക്ക് പേരുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ആരും അവരെ പേര് ചൊല്ലി വിളിച്ചിരുന്നില്ല. “ചിരിക്കുന്ന സന്യാസിമാർ” എന്നായിരുന്നു അവർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
അവർ മൂന്നുപേരും ഒരിടത്തും സ്ഥിരമായി താമസിച്ചിരുന്നില്ല. ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു ഗ്രാമത്തിലേക്ക് അവർ യാത്ര ചെയ്തുകൊണ്ടേയിരുന്നു. ഒരിടത്ത് എത്തിയാൽ അവർ അങ്ങാടിയിലോ ക്ഷേത്രമുറ്റത്തോ പോയി നിൽക്കും. എന്നിട്ട് മൂന്നുപേരും കൂടി ഉച്ചത്തിൽ ചിരിക്കാൻ തുടങ്ങും.
യാതൊരു കാരണവുമില്ലാതെ, വയറു കുലുങ്ങി, കണ്ണിൽ നിന്നും വെള്ളം വരുന്നതുവരെ അവർ ചിരിക്കും. അവരുടെ ചിരി കാണുമ്പോൾ കണ്ടുനിൽക്കുന്നവർക്കും ചിരി വരും. ആദ്യം ഒരാൾ, പിന്നെ രണ്ടുപേർ, അവസാനം അവിടെ കൂടിനിൽക്കുന്ന എല്ലാവരും പൊട്ടിച്ചിരിക്കാൻ തുടങ്ങും. ആ ഗ്രാമം മുഴുവൻ ചിരിയിൽ മുങ്ങും.
ആളുകൾ ചോദിക്കും: “എന്താണ് നിങ്ങൾക്ക് ഇത്ര ചിരിക്കാനുള്ളത്? എന്താണ് കാര്യം? വല്ല തമാശയും ഉണ്ടെങ്കിൽ ഞങ്ങളോടും പറയൂ.”
അവർ മറുപടി പറയില്ല. വീണ്ടും ചിരിക്കും. അവരുടെ ചിരിയായിരുന്നു അവരുടെ പ്രാർത്ഥനയും ഉപദേശവും. ജീവിതം എന്നത് കരയാനും വിഷമിക്കാനും ഉള്ളതല്ല, മറിച്ച് ആസ്വദിച്ചു ചിരിക്കാനുള്ളതാണെന്ന് അവർ തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ കാണിച്ചുകൊടുത്തു.
വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. അവർ വയസ്സായി. ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ വെച്ച് കൂട്ടത്തിൽ ഒരാൾ മരിച്ചു.
ഇതറിഞ്ഞപ്പോൾ ഗ്രാമവാസികൾ പറഞ്ഞു: “ഇന്നെങ്കിലും ബാക്കി രണ്ട് സന്യാസിമാർ കരയുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്. സ്വന്തം സുഹൃത്ത് മരിച്ചാൽ പിന്നെ ചിരിക്കാൻ കഴിയില്ലല്ലോ.”
എല്ലാവരും ഓടിക്കൂടി. പക്ഷെ കണ്ട കാഴ്ച അവരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി. മരിച്ചു കിടക്കുന്ന സുഹൃത്തിന്റെ മൃതദേഹത്തിന് അരികിലിരുന്ന് ബാക്കി രണ്ടുപേരും പണ്ടത്തേതിനേക്കാൾ ഉച്ചത്തിൽ ചിരിക്കുകയായിരുന്നു!
ഗ്രാമവാസികൾക്ക് ദേഷ്യം വന്നു. അവർ ചോദിച്ചു: “ഇതെന്ത് അനാദരവാണ്? സ്വന്തം സുഹൃത്ത് മരിച്ചു കിടക്കുമ്പോൾ നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെയാണ് ഇങ്ങനെ ചിരിക്കാൻ കഴിയുന്നത്?”
അപ്പോൾ ആദ്യമായി അവർ വായ തുറന്നു സംസാരിച്ചു:
“ഞങ്ങൾ ചിരിക്കുന്നത് ഇവനോടുള്ള ബഹുമാനം കൊണ്ടാണ്. ഇന്നലെ വരെ ഞങ്ങൾ തമ്മിൽ ഒരു മത്സരമുണ്ടായിരുന്നു. ഞങ്ങളിൽ ആര് ആദ്യം മരിക്കും എന്ന മത്സരം. ഇതിൽ ഇവൻ ജയിച്ചു. ഇവൻ ഞങ്ങളെ തോൽപ്പിച്ചു കടന്നുപോയി.
മാത്രമല്ല, ഇവൻ മരിക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരുന്നു, ‘ജീവിതം എന്നത് വലിയൊരു തമാശയാണ്. ജനനവും മരണവും എല്ലാം ആ തമാശയുടെ ഭാഗമാണ്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ മരിക്കുമ്പോൾ കരഞ്ഞ് എന്നെ യാത്രയയ്ക്കരുത്, ചിരിച്ചുകൊണ്ട് യാത്രയയ്ക്കണം’ എന്ന്. ഞങ്ങളുടെ സുഹൃത്തിന് നൽകാവുന്ന ഏറ്റവും വലിയ സമ്മാനം ഈ ചിരിയാണ്.”
ജീവിതത്തെയും മരണത്തെയും ഇത്ര ലളിതമായി, സന്തോഷത്തോടെ കാണാൻ കഴിയുന്ന ആ സന്യാസിമാരുടെ മുന്നിൽ ഗ്രാമവാസികൾ തലകുനിച്ചു.
ഈ കഥ “അകത്തേക്ക് തുറക്കുന്ന വാതിൽ: സെൻ കഥകൾ” എന്ന പുസ്തകത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. കൂടുതൽ കഥകൾക്ക് സെൻ കഥകൾ മലയാളത്തിൽ കാണുക.
