പാശ്ചാത്യ ലോകത്ത് റൂമിയുടെ കവിതകൾക്ക് വലിയ ജനപ്രീതിയുണ്ടെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഇസ്ലാമിക, സൂഫി പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിലാണ് അവ പലപ്പോഴും വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നത്. പാശ്ചാത്യ വ്യാഖ്യാനങ്ങളിലെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
- ഇസ്ലാമിക വേരുകൾ ഒഴിവാക്കൽ (De-Islamization): പാശ്ചാത്യ വിവർത്തനങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കോൾമാൻ ബാർക്സിനെ (Coleman Barks) പോലെയുള്ളവരുടേതിൽ, റൂമിയുടെ കവിതകളിലെ ഖുർആൻ പരാമർശങ്ങളും ഇസ്ലാമിക പദപ്രയോഗങ്ങളും മനപ്പൂർവ്വം ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നു. റൂമിയെ ഒരു മുസ്ലിം കവിയായി കാണിക്കുന്നതിന് പകരം, എല്ലാവർക്കും സ്വീകാര്യനായ ഒരു ‘ആഗോള ആത്മീയ കവി’ (Universal poet of love) അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ‘സെൽഫ്-ഹെൽപ്പ് ഗുരു’ (Self-help guru) ആയിട്ടാണ് പാശ്ചാത്യ ലോകം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്, “ജീവിതമുള്ളിടത്തോളം കാലം ഞാൻ ഖുർആന്റെ ദാസനാണ്” എന്ന റൂമിയുടെ വരികളെ “ഞാൻ പ്രണയത്തിന്റെ ദാസനാണ്” എന്നാണ് ബാർക്സ് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
- പ്രണയത്തിന്റെ ലൗകികവൽക്കരണം: റൂമിയുടെ കവിതകളിലെ പ്രണയം യഥാർത്ഥത്തിൽ ദൈവത്തോടുള്ള അഗാധമായ ആത്മീയ പ്രണയമാണ് (Ishq-e-Haqiqi). എന്നാൽ പാശ്ചാത്യ ലോകം ഇതിനെ സാധാരണ മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള കാൽപനിക പ്രണയമായോ (Romantic love), വ്യക്തിപരമായ ആത്മീയതയായോ വിലയിരുത്തുന്നു. റൊമാന്റിസിസത്തിന്റെയും (Romanticism) ട്രാൻസെൻഡന്റലിസത്തിന്റെയും (Transcendentalism) കണ്ണാടിയിലൂടെയാണ് പാശ്ചാത്യർ ഈ കവിതകളെ കാണുന്നത്.
- വ്യക്തിത്വത്തിന് നൽകുന്ന അമിത പ്രാധാന്യം (Focus on Individualism): റൂമിയുടെ യഥാർത്ഥ തത്ത്വചിന്ത ദൈവത്തിന് മുന്നിൽ സ്വന്തം അഹന്തയെ ഇല്ലാതാക്കുക (Fana അല്ലെങ്കിൽ annihilation of ego) എന്നതാണെങ്കിലും, പാശ്ചാത്യ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ കൂടുതലും സ്വന്തം വ്യക്തിത്വത്തെ കണ്ടെത്തുക (discovery of the self) എന്നതിനാണ് പ്രാധാന്യം നൽകുന്നത്. ആധുനിക പാശ്ചാത്യ സമൂഹത്തിന്റെ ചിന്താഗതികൾക്കും ന്യൂ-ഏജ് (New Age) ആത്മീയതയ്ക്കും അനുയോജ്യമായ രീതിയിലാണ് റൂമിയുടെ ആശയങ്ങൾ ഇവിടെ മാറ്റിമറിക്കപ്പെട്ടത്.
- പഴയകാല പണ്ഡിതന്മാരും പുതിയ തിരുത്തലുകളും: ആർ. എ. നിക്കോൾസൺ (R. A. Nicholson), എ. ജെ. ആർബെറി (A. J. Arberry) തുടങ്ങിയ ആദ്യകാല പണ്ഡിതന്മാർ റൂമിയുടെ കവിതകളെ അതിന്റെ തനതായ സൂഫി, ഇസ്ലാമിക പശ്ചാത്തലത്തിൽ തന്നെ വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് വന്ന ജനപ്രിയ വിവർത്തനങ്ങൾ കവിതകളുടെ കാതൽ ചോർത്തിക്കളഞ്ഞതിനാൽ, ഇന്ന് ഒമിദ് സാഫി (Omid Safi), ഇബ്രാഹിം ഗമാർഡ് (Ibrahim Gamard), ജാവേദ് മുജദ്ദെദി (Jawid Mojaddedi) തുടങ്ങിയ ആധുനിക പണ്ഡിതന്മാർ റൂമിയുടെ യഥാർത്ഥ ഇസ്ലാമിക സ്വത്വവും തത്ത്വചിന്തകളും തിരികെ കൊണ്ടുവരാനുള്ള ശക്തമായ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുന്നുണ്ട്.
ചുരുക്കത്തിൽ, പാശ്ചാത്യ ലോകത്ത് റൂമിയുടെ കവിതകൾക്ക് ലഭിച്ച സ്വീകാര്യത, അവയിലെ മതപരവും ദാർശനികവുമായ ആഴങ്ങൾ ചോർത്തിക്കളഞ്ഞുകൊണ്ട്, പാശ്ചാത്യരുടെ താല്പര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ലളിതവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടതിന്റെ ഫലമായാണ് രൂപപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.
