ജപ്പാനിലെ “മേജി” കാലഘട്ടത്തിൽ ഹികാരി എന്നൊരാൾ ജീവിച്ചിരുന്നു. വളരെ രുചികരമായ ചായ ഉണ്ടാക്കുന്നതിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു ഹികാരി. ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള യുദ്ധമുറകളോ, കായികാഭ്യാസങ്ങളോ അദ്ദേഹത്തിന് വശമുണ്ടായിരുന്നില്ല. മനോഹരമായി ചായ ഉണ്ടാക്കുക, അത് മറ്റുള്ളവർക്ക് സ്നേഹത്തോടെ വിളമ്പുക—ഇതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലോകം.
ഒരിക്കൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ഗുരുവിനൊപ്പം ഒരു യാത്ര പോയി. സന്യാസിമാരെപ്പോലെ വസ്ത്രം ധരിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, അരയിൽ ഒരു മുളവടി തൂക്കിയിട്ടിരുന്നു. ഒരു നഗരത്തിലൂടെ നടന്നുപോകുമ്പോൾ, ആ ദേശത്തെ പ്രമാണിയായ ഒരു വലിയ യോദ്ധാവ് അവരുടെ മുന്നിൽ വന്നുപെട്ടു. ആ യോദ്ധാവ് വലിയ അഹങ്കാരിയും വഴക്കാളിയും ആയിരുന്നു.
ഹികാരിയെ കണ്ടപ്പോൾ ആ യോദ്ധാവിന് പുച്ഛം തോന്നി. അയാൾ വഴി തടഞ്ഞുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “ഹേയ്, നീ സന്യാസിയാണോ അതോ യോദ്ധാവാണോ? അരയിൽ വാൾ പോലെ എന്തോ തൂക്കിയിട്ടിട്ടുണ്ടല്ലോ. നിനക്ക് ധൈര്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്നോട് യുദ്ധം ചെയ്യ്.”
ഹികാരി വിനയത്തോടെ പറഞ്ഞു: “പ്രഭോ, ഞാൻ ഒരു ചായക്കാരൻ മാത്രമാണ്. ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ എനിക്കറിയില്ല. ദയവായി എന്നെ പോകാൻ അനുവദിച്ചാലും.”
എന്നാൽ യോദ്ധാവ് വിട്ടില്ല. “ഭീരു! നീ എന്റെ വെല്ലുവിളി നിരസിച്ചാൽ അത് നിന്റെ വംശത്തിന് തന്നെ അപമാനമാണ്. ഒന്നുകിൽ യുദ്ധം ചെയ്യുക, അല്ലെങ്കിൽ മരിക്കുക.”
ഗത്യന്തരമില്ലാതെ ഹികാരിക്ക് അത് സമ്മതിക്കേണ്ടി വന്നു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “ശരി, ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് നമുക്ക് കാണാം. എനിക്ക് കുറച്ച് സമയം തരണം.”
ഭയന്നുവിറച്ച ഹികാരി നേരെ ഓടിപ്പോയത് അടുത്തുള്ള ഒരു വാൾപ്പയറ്റ് പരിശീലന കേന്ദ്രത്തിലേക്കാണ്. അവിടെയുള്ള ഗുരുവിനോട് അദ്ദേഹം കരഞ്ഞുകൊണ്ട് കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞു. “എനിക്ക് വാൾ പിടിക്കാൻ പോലും അറിയില്ല. പക്ഷെ എനിക്ക് ഒരു യോദ്ധാവിനെപ്പോലെ അന്തസ്സായി മരിക്കണം. അതെങ്ങനെയാണെന്ന് ഒന്ന് പഠിപ്പിച്ചു തരുമോ?”
വാൾപ്പയറ്റ് ഗുരു ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു: “നീ അപൂർവ്വമായ ഒരു മനുഷ്യനാണ്. മരിക്കാൻ പഠിപ്പിച്ചു തരണമെന്ന് പറഞ്ഞ് എന്റെയടുത്ത് ആരും വരാറില്ല. ശരി, നീ എപ്പോഴും ചായ ഉണ്ടാക്കാറില്ലേ? അപ്പോൾ നിന്റെ മനസ്സ് എങ്ങനെയിരിക്കും?”
“ചായ ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് വേറെ ചിന്തകളില്ല. എന്റെ മനസ്സ് ശാന്തമാണ്. ആ സമയം ഞാനും ചായയും മാത്രമേയുള്ളൂ.” ഹികാരി പറഞ്ഞു.
“എങ്കിൽ നീ ഇത് മാത്രം ചെയ്യൂ,” ഗുരു ഉപദേശിച്ചു. “ആ യോദ്ധാവിനെ കാണുമ്പോൾ, നീ നിന്റെ അതിഥികൾക്ക് ചായ ഉണ്ടാക്കി കൊടുക്കാൻ പോവുകയാണെന്ന് സങ്കൽപ്പിക്കുക. അയാളുടെ മുന്നിൽ ശാന്തനായി നിൽക്കുക. തലയിലെ കെട്ട് അഴിക്കുക. വസ്ത്രങ്ങൾ ഒതുക്കുക. എന്നിട്ട്, ചായ ഉണ്ടാക്കുമ്പോൾ കാണിക്കുന്ന അതേ ഏകാഗ്രതയോടെ, സാവധാനം വാൾ പുറത്തെടുക്കുക. എന്നിട്ട് ചായ പകരുന്നതുപോലെ തന്നെ ശാന്തമായി വാൾ ഉയർത്തുക. ബാക്കി അപ്പോൾ സംഭവിക്കും.”
വൈകുന്നേരമായി. യോദ്ധാവ് അക്ഷമനായി കാത്തുനിൽക്കുകയായിരുന്നു. ഹികാരി കൃത്യസമയത്ത് എത്തി. അയാളുടെ മുഖത്ത് മരണഭയമോ പരിഭ്രമമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
അയാൾ സാവധാനം തന്റെ മേൽവസ്ത്രം അഴിച്ചുമാറ്റി മടക്കിവെച്ചു. തലയിലെ കെട്ട് മുറുക്കി. എന്നിട്ട്, വളരെ ശാന്തനായി, ഒരു ധ്യാനത്തിനെന്നപോലെ കണ്ണുകൾ പാതിയടച്ചു. ചായക്കോപ്പ കൈയിലെടുക്കുന്നത്രയും ലാഘവത്തോടെ അയാൾ വാൾ ഉറയിൽ നിന്നും പുറത്തെടുത്തു. എന്നിട്ട് അനങ്ങാതെ, ശ്വാസം പോലും വിടാതെ ആ യോദ്ധാവിനെ നോക്കി നിന്നു.
ആ നിൽപ്പ് കണ്ട യോദ്ധാവ് അമ്പരന്നുപോയി. മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത് ആയുധം പിടിക്കാൻ അറിയാത്ത ഒരു ചായക്കാരനല്ല, മറിച്ച് മരണത്തെപ്പോലും പേടിയില്ലാത്ത ഏതോ മഹാപണ്ഡിതനാണെന്ന് അയാൾക്ക് തോന്നി. ഹികാരിയുടെ കണ്ണുകളിലെ ആഴം കണ്ട് യോദ്ധാവിന്റെ ആത്മവിശ്വാസം ചോർന്നുപോയി. അയാൾ അറിയാതെ പിന്നോട്ട് മാറി.
അവസാനം, വാൾ താഴെയിട്ട് ആ യോദ്ധാവ് ഹികാരിയുടെ കാൽക്കൽ വീണു. “അങ്ങ് എന്നോട് ക്ഷമിക്കണം. ആയുധം കൊണ്ടുള്ള യുദ്ധം മാത്രമേ എനിക്കറിയൂ. പക്ഷെ മനസ്സ് കൊണ്ടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ അങ്ങ് എന്നെ തോൽപ്പിച്ചു കഴിഞ്ഞു.”
യഥാർത്ഥ കരുത്ത് എന്നത് ആയുധത്തിലല്ല, മറിച്ച് മനസ്സിന്റെ ശാന്തതയിലാണെന്ന് തെളിയിച്ച്, ഹികാരി തിരികെപ്പോയി—ഒരു കപ്പ് ചായയുണ്ടാക്കാൻ.
ഈ കഥ “അകത്തേക്ക് തുറക്കുന്ന വാതിൽ: സെൻ കഥകൾ” എന്ന പുസ്തകത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. കൂടുതൽ കഥകൾക്ക് സെൻ കഥകൾ മലയാളത്തിൽ കാണുക.
