പുറത്ത് നല്ല മഴയുണ്ട്. ജനാലയിലൂടെ പുറത്തേക്ക് നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ അറിയാതെ മനസ്സ് എങ്ങോട്ടൊക്കെയോ സഞ്ചരിക്കാറില്ലേ? ആ നിമിഷം, ആ തണുപ്പ്, ആ ശബ്ദം… അതൊന്നും നമ്മൾ പലപ്പോഴും പൂർണ്ണമായി അനുഭവിക്കുന്നില്ല. കാരണം, നമ്മുടെ ശരീരം അവിടെയാണെങ്കിലും മനസ്സ് മറ്റെവിടെയോ ആണ്. നാളെ തീർക്കേണ്ട ജോലികളെക്കുറിച്ച്, കഴിഞ്ഞുപോയ വഴക്കുകളെക്കുറിച്ച്, അല്ലെങ്കിൽ വരാനിരിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകളെക്കുറിച്ച്… അങ്ങനെ എണ്ണിയാലൊടുങ്ങാത്ത ചിന്തകളുടെ ഒരു വലിയ ഭാണ്ഡവുമായാണ് നമ്മൾ ഓരോരുത്തരും നടക്കുന്നത്.
ജീവിതം എന്നത് ഈ ചിന്തകളുടെ ആകെത്തുകയാണോ? അതോ ചിന്തകൾക്കും അപ്പുറത്തുള്ള എന്തെങ്കിലുമാണോ?
നമ്മൾ ജീവിക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ, “സ്വയം തിരിച്ചറിവ്” (Self-realization) എന്ന വാക്കിന് വലിയ പ്രസക്തിയുണ്ട്. പക്ഷേ, അത് ഏതെങ്കിലും ആശ്രമത്തിൽ പോയി ധ്യാനിച്ചിരുന്ന് നേടേണ്ട ഒന്നാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്. തിരക്കേറിയ നഗരത്തിലെ ട്രാഫിക് ബ്ലോക്കിൽ കിടക്കുമ്പോഴും, ഓഫീസിലെ ഫയലുകൾക്കിടയിൽ തലപുകയ്ക്കുമ്പോഴും, രാത്രി ഉറക്കം വരാതെ തിരിഞ്ഞും മറിഞ്ഞും കിടക്കുമ്പോഴും നമുക്ക് നമ്മളെത്തന്നെ കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കും. അതിന് വേണ്ടത് അല്പം ശ്രദ്ധ മാത്രമാണ്.
ഈ ലേഖനം നിങ്ങളെ എന്തെങ്കിലും പഠിപ്പിക്കാനോ ഉപദേശിക്കാനോ ഉള്ളതല്ല. മറിച്ച്, നിങ്ങളോടൊപ്പം ഇരുന്ന്, ഒരു ചായ കുടിക്കുന്ന ലാഘവത്തോടെ ചില കാര്യങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാനാണ്.
ചിന്തകളും ചിന്താക്കുഴപ്പങ്ങളും: നമ്മൾ ആരാണ്?
കണ്ണാടിയിൽ നോക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ കാണുന്നത് നമ്മുടെ രൂപമാണ്. പക്ഷേ, കണ്ണാടിക്ക് കാണിച്ചുതരാൻ കഴിയാത്ത ഒരാൾ നമ്മുടെ ഉള്ളിലുണ്ട്. അതാരാണ്? “ഞാൻ ചിന്തിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഉണ്ട്” എന്ന് പണ്ട് ആരോ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ, നമ്മൾ ചിന്തിക്കുന്നത് നമ്മുടെ സ്വന്തം ചിന്തകളാണോ?
ഒന്ന് ആലോചിച്ചു നോക്കൂ. രാവിലെ എഴുന്നേൽക്കുന്നത് മുതൽ രാത്രി ഉറങ്ങുന്നത് വരെ നമ്മുടെ തലയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ എത്രയെണ്ണം സ്വന്തമായി ഉണ്ടാക്കിയതാണ്? ഭൂരിഭാഗവും മറ്റുള്ളവർ പറഞ്ഞത്, സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ കണ്ടത്, വാർത്തകളിൽ കേട്ടത്, അല്ലെങ്കില് സമൂഹം നമ്മളെ വിശ്വസിപ്പിച്ചത് ഒക്കെയാണ്. നമ്മുടെ ഇഷ്ടങ്ങൾ പോലും പലപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ സൃഷ്ടിയല്ലേ?
നമ്മുടെ മനസ്സ് ഒരു വലിയ പാത്രം പോലെയാണ്. അതിലേക്ക് ലോകം മുഴുവൻ വിവരങ്ങൾ ഒഴിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, ‘യഥാർത്ഥ ഞാൻ’ ശ്വാസം മുട്ടുകയാണ്. സ്വന്തം മനസ്സിനെ അറിയുക എന്നത് ഈ ബഹളങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്വന്തം ശബ്ദം തിരിച്ചറിയുക എന്നതാണ്. അത് അത്ര എളുപ്പമുള്ള കാര്യമല്ല, പക്ഷേ അസാധ്യവുമല്ല.
നമ്മൾ കാണുന്ന ലോകം യാഥാർത്ഥ്യമാണോ അതോ നമ്മുടെ മനസ്സ് വരച്ചുകാട്ടുന്ന ചിത്രമാണോ? ഒരു ഉദാഹരണം പറയാം. ഒരേ മുറിയിൽ ഇരിക്കുന്ന രണ്ട് പേർ. ഒരാൾ വളരെ സന്തോഷവാനാണ്, മറ്റേയാൾ അതീവ ദുഃഖത്തിലും. മുറി ഒന്നാണ്, സാഹചര്യം ഒന്നാണ്. പക്ഷേ, അവരുടെ ഉള്ളിലെ ലോകം രണ്ടാണ്. അപ്പോൾ പ്രശ്നം പുറത്തല്ല, അകത്താണ്. നമ്മൾ കാണുന്നതെല്ലാം നമ്മുടെ മുൻവിധികൾക്കും അനുഭവങ്ങൾക്കും അനുസരിച്ചാണ് നമ്മൾ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്. കറുത്ത കണ്ണട വെച്ചാൽ ലോകം ഇരുണ്ടിരിക്കും. തെളിച്ചമുള്ള കണ്ണട വെച്ചാൽ ലോകം സുന്ദരമാകും. കണ്ണട മാറ്റുക എന്നതാണ് പ്രധാനം.
ഭയത്തിനെ എന്തിനാണ് പേടിക്കുന്നത്?
നമ്മുടെ ഒട്ടുമിക്ക തീരുമാനങ്ങൾക്ക് പിന്നിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഒരൊറ്റ വികാരമാണ് – ഭയം. ജോലി നഷ്ടപ്പെടുമോ എന്ന ഭയം, മറ്റുള്ളവർ എന്ത് വിചാരിക്കും എന്ന ഭയം, ഒറ്റയ്ക്കായിപ്പോകുമോ എന്ന ഭയം, മരണം എന്ന ഭയം.
ഭയം സത്യത്തിൽ എന്താണ്? അത് ഭാവിയിൽ നടക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള, എന്നാൽ ഇതുവരെ നടന്നിട്ടില്ലാത്ത ഒരു കാര്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആകുലത മാത്രമാണ്. അതായത്, ഇല്ലാത്ത ഒന്നിനെക്കുറിച്ചാണ് നമ്മൾ വേവലാതിപ്പെടുന്നത്.
ഒരു കൊച്ചുകുട്ടിയെ നോക്കൂ. അവന് വീഴുമെന്ന് പേടിയില്ല, അതുകൊണ്ട് അവൻ ഓടുന്നു. അവന് നാളെയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കയില്ല, അതുകൊണ്ട് അവൻ ചിരിക്കുന്നു. നമ്മൾ വളരുംതോറും, അറിവ് കൂടുംതോറും, ഭയവും കൂടുന്നു. അറിവ് നമ്മളെ സ്വതന്ത്രരാക്കുകയല്ലേ വേണ്ടത്? പിന്നെന്താണ് സംഭവിച്ചത്?
നമ്മൾ സുരക്ഷിതത്വം അമിതമായി ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ജീവിതം എന്നത് അനിശ്ചിതത്വങ്ങളുടെ ഘോഷയാത്രയാണെന്ന് അംഗീകരിക്കാൻ നമുക്ക് മടിയാണ്. നമ്മൾ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്ന വീടുകൾ, സമ്പാദ്യം, ബന്ധങ്ങൾ – ഇതെല്ലാം നമുക്കൊരു സുരക്ഷിതബോധം നൽകുന്നുണ്ട്. പക്ഷേ, ഇവയെല്ലാം എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും മാറിമറിയാം എന്ന സത്യം നമ്മളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു.
ഈ ഭയത്തെ മറികടക്കാൻ ഒരൊറ്റ വഴിയേയുള്ളൂ – അതിനെ നേരിടുക. ഭയം വരുമ്പോൾ അതിനെ ഓടിച്ചുവിടാൻ ശ്രമിക്കാതെ, “എന്താണ് ഞാൻ ശരിക്കും ഭയപ്പെടുന്നത്?” എന്ന് സ്വയം ചോദിക്കുക. ആ ചോദ്യത്തിന്റെ അറ്റത്ത് പലപ്പോഴും വലിയൊരു ശൂന്യതയായിരിക്കും കാണുക. ആ ശൂന്യതയെ അംഗീകരിക്കുന്നിടത്താണ് യഥാർത്ഥ ധൈര്യം ജനിക്കുന്നത്.
ഓട്ടത്തിനിടയിൽ മറന്നുപോകുന്ന വർത്തമാനകാലം
നമ്മളിൽ ഭൂരിഭാഗം പേരും ജീവിക്കുന്നത് വർത്തമാനകാലത്തിലല്ല. ഒന്നെങ്കിൽ നമ്മൾ കഴിഞ്ഞുപോയ കാലത്തെ ഓർത്ത് സങ്കടപ്പെടുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ വരാനിരിക്കുന്ന കാലത്തെ ഓർത്ത് ഉത്കണ്ഠപ്പെടുന്നു. ഇതിനിടയിൽ, കണ്മുന്നിലുള്ള ഈ നിമിഷം – ‘ഇപ്പോൾ’ – ചോർന്നുപോകുന്നു.
സമയം എന്നത് നമ്മൾ കരുതുന്ന പോലെ ഒരു നേർരേഖയാണോ? നമ്മൾ ക്ലോക്കിലെ സൂചികൾ നോക്കി ജീവിതം അളക്കുന്നു. പക്ഷേ, സന്തോഷിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ സമയം പറന്നുപോകുന്നതായും, കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ സമയം ഇഴഞ്ഞുനീങ്ങുന്നതായും നമുക്ക് തോന്നാറില്ലേ? സമയം എന്നത് നമ്മുടെ മനസ്സിന്റെ ഒരവസ്ഥ കൂടിയാണ്.
ഒരു ചായ കുടിക്കുമ്പോൾ, ആ ചായയുടെ രുചി മാത്രം അറിയാൻ നമുക്ക് കഴിയാറുണ്ടോ? അതോ ആ സമയത്തും ഓഫീസ് കാര്യങ്ങളാണോ ചിന്തയിൽ? “ഇപ്പോൾ ഇവിടെയായിരിക്കുക” (Be Here Now) എന്നത് കേൾക്കാൻ രസമുള്ള ഒരു തത്വചിന്ത മാത്രമല്ല, അത് മാനസികാരോഗ്യം നിലനിർത്താനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ മരുന്നാണ്.
നമ്മൾ എപ്പോഴും എന്തെങ്കിലും ആകാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്. “ഞാൻ ഒരു വലിയ ഉദ്യോഗസ്ഥനാകണം,” “എനിക്ക് പണക്കാരനാകണം,” “എനിക്ക് നല്ലൊരു മനുഷ്യനാകണം.” ഈ ‘ആകാനുള്ള’ ഓട്ടത്തിനിടയിൽ, നമ്മൾ ഇപ്പോൾ ‘ആരാണ്’ എന്നത് മറക്കുന്നു. ഭാവിയിലെ സന്തോഷത്തിന് വേണ്ടി വർത്തമാനകാലത്തെ സമാധാനം നമ്മൾ ബലികഴിക്കുന്നു.
ആഗ്രഹങ്ങളും ആവശ്യങ്ങളും: എവിടെയാണ് അതിർവരമ്പ്?
നമ്മുടെ ദുഃഖങ്ങൾക്ക് പ്രധാന കാരണം നമ്മുടെ അടങ്ങാത്ത ആഗ്രഹങ്ങളാണ് എന്ന് കേട്ടിട്ടില്ലേ? എന്നാൽ ആഗ്രഹങ്ങൾ ഇല്ലാതെ ജീവിക്കാൻ പറ്റുമോ? ഇല്ല. വിശപ്പ് ഒരു ആഗ്രഹമാണ്, സ്നേഹം ഒരു ആഗ്രഹമാണ്. പ്രശ്നം ആഗ്രഹങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ആഗ്രഹങ്ങൾ നമ്മളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന അവസ്ഥയാണ്.
നമ്മൾ പലപ്പോഴും സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നത് വസ്തുക്കളിലാണ്. പുതിയ കാർ, പുതിയ ഫോൺ, വലിയ വീട്. ഇവ കിട്ടുമ്പോൾ കുറച്ചു നേരത്തേക്ക് സന്തോഷം തോന്നും. പക്ഷേ, ദിവസങ്ങൾ കഴിയുമ്പോൾ ആ സന്തോഷം മാഞ്ഞുപോകുന്നു. അപ്പോൾ നമ്മൾ അടുത്ത ആഗ്രഹത്തിന് പിന്നാലെ പായുന്നു. ഇതൊരു ചക്രം പോലെയാണ്. ഒരിക്കലും അവസാനിക്കാത്ത ഓട്ടം.
യഥാർത്ഥ സംതൃപ്തി എന്നത് പുറത്തുനിന്നുള്ള വസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്നതല്ല. അത് നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് തന്നെ കണ്ടെത്തേണ്ട ഒന്നാണ്. “എനിക്ക് ഇത് മതി” എന്ന് പറയാൻ കഴിയുന്ന മനസ്സാണ് ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത്. അത് അലസതയല്ല, മറിച്ച് അത്യാഗ്രഹത്തിനുള്ള കടിഞ്ഞാണാണ്.
നമുക്ക് ആവശ്യമുള്ള കാര്യങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. എന്നാൽ നമുക്ക് വേണ്ട എന്ന് തോന്നുന്ന കാര്യങ്ങൾ അനന്തമാണ്. പരസ്യങ്ങളും വിപണിയും നമ്മളോട് നിരന്തരം പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു – “നിങ്ങൾ അപൂർണ്ണമാണ്, ഈ സാധനം കൂടി വാങ്ങിയാൽ നിങ്ങൾ പൂർണ്ണമാകും.” ഈ കെണിയിൽ വീഴാതെ, വിവേകത്തോടെ ചിന്തിക്കാൻ നമുക്ക് കഴിയണം.
മൗനത്തിന്റെ ഭാഷ
ശബ്ദങ്ങളുടെ ലോകത്താണ് നമ്മൾ ജീവിക്കുന്നത്. ടിവി, മൊബൈൽ, വണ്ടികളുടെ ഒച്ച, മനുഷ്യരുടെ സംസാരം… എപ്പോഴും എന്തെങ്കിലുമൊക്കെ ശബ്ദം വേണം. നിശബ്ദതയെ നമ്മൾ ഭയപ്പെടുന്നു. കാരണം, നിശബ്ദമായിരിക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ശബ്ദങ്ങൾ പുറത്തുവരും. അടിച്ചമർത്തി വെച്ച വിഷമങ്ങളും കുറ്റബോധങ്ങളും ഒക്കെ തലപൊക്കും.
അതുകൊണ്ടാണ് നമ്മൾ എപ്പോഴും പാട്ട് കേൾക്കുന്നതും ടിവി വെക്കുന്നതും. എന്നാൽ, ദിവസത്തിൽ കുറച്ചു നേരമെങ്കിലും വെറുതെ ഇരിക്കാൻ, ഒന്നും ചെയ്യാതിരിക്കാൻ നമുക്ക് കഴിയണം. മൗനം ഒരു ഭാഷയാണ്. വാക്കുകൾക്ക് പറയാൻ കഴിയാത്ത പലതും മൗനത്തിന് പറയാൻ കഴിയും.
നിങ്ങളുടെ പങ്കാളിയോടോ സുഹൃത്തിനോടോ ഒപ്പം വെറുതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, സംസാരിച്ചില്ലെങ്കിലും വല്ലാത്തൊരു അടുപ്പം തോന്നാറില്ലേ? അവിടെ വാക്കുകളുടെ ആവശ്യമില്ല. മനസ്സ് കൊണ്ടുള്ള സംഭാഷണമാണത്. ആത്മബന്ധങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നത് അത്തരം നിശബ്ദ നിമിഷങ്ങളിലാണ്.
നമ്മുടെ മനസ്സിനെ ഒരു കലങ്ങിയ വെള്ളത്തിന് ഉപമിക്കാം. കലങ്ങിയ വെള്ളം തെളിയാൻ എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്? അതിൽ കൈയിട്ട് ഇളക്കുകയാണോ വേണ്ടത്? അല്ല, അത് അനക്കാതെ വെറുതെ വെക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. കുറച്ചു സമയം കഴിയുമ്പോൾ ചെളി അടിയിൽ പോവുകയും വെള്ളം തെളിയുകയും ചെയ്യും. ഇതുപോലെയാണ് മനസ്സും. ചിന്തകളുടെ കലക്കങ്ങൾ മാറാൻ, മനസ്സിനെ കുറച്ചു സമയം വെറുതെ വിടുക. മൗനത്തിൽ ഉത്തരങ്ങൾ തെളിഞ്ഞുവരും.
ബന്ധങ്ങളിലെ കാണാപ്പുറങ്ങൾ
മനുഷ്യൻ ഒരു സാമൂഹിക ജീവിയാണ്. ബന്ധങ്ങളില്ലാതെ നമുക്ക് നിലനിൽപ്പില്ല. പക്ഷേ, നമ്മുടെ ബന്ധങ്ങളിൽ എത്രത്തോളം സത്യസന്ധതയുണ്ട്?
മറ്റുള്ളവരെ നമ്മൾ പലപ്പോഴും കാണുന്നത് നമ്മുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനുള്ള ഉപാധികളായിട്ടാണ്. “അയാൾ എനിക്ക് എന്ത് നൽകും?” എന്ന ചിന്തയാണ് പല ബന്ധങ്ങളുടെയും അടിത്തറ. എന്നാൽ, ഒരാളെ അയാളായി തന്നെ കാണാനും സ്നേഹിക്കാനും കഴിയുമ്പോഴാണ് ബന്ധങ്ങൾ പവിത്രമാകുന്നത്.
മറ്റൊരാളുടെ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് ചിന്തിക്കുക (Empathy) എന്നത് വലിയൊരു കഴിവാണ്. നമ്മൾ എപ്പോഴും “എന്റെ ശരി” എന്നതിൽ തൂങ്ങിനിൽക്കുന്നു. ലോകത്തിൽ ഒരേയൊരു ശരി മാത്രമേയുള്ളൂ എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നതാണ് എല്ലാ സംഘർഷങ്ങൾക്കും കാരണം. നിങ്ങളുടെ ശരി മറ്റൊരാൾക്ക് തെറ്റാകാം. അത് മനസ്സിലാക്കിയാൽ തീരാവുന്ന പ്രശ്നങ്ങളേ നമ്മുടെ വീടുകളിലും സമൂഹത്തിലും ഉള്ളൂ.
നമ്മൾ മറ്റുള്ളവരെ വിധിക്കാൻ എന്ത് തിടുക്കമാണ് കാണിക്കുന്നത്! ഒരാളുടെ ഒരു പ്രവൃത്തി കണ്ട് അയാളുടെ മുഴുവൻ വ്യക്തിത്വത്തെയും നമ്മൾ അളക്കുന്നു. ഓരോ മനുഷ്യനും ഒരു വലിയ പുസ്തകമാണ്. അതിന്റെ പുറംചട്ടയോ ഒന്നോ രണ്ടോ താളുകളോ വായിച്ച് ആ പുസ്തകം മോശമാണെന്ന് വിധിക്കരുത്. അവരുടെ സാഹചര്യങ്ങൾ, അവർ കടന്നുവന്ന വഴികൾ – ഇതൊന്നും നമുക്കറിയില്ലല്ലോ.
ക്ഷമിക്കാനുള്ള കഴിവ് സ്വയം തിരിച്ചറിവിന്റെ ഭാഗമാണ്. മറ്റുള്ളവരോട് ക്ഷമിക്കുമ്പോൾ, നമ്മൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉപകാരം ചെയ്യുന്നത് നമുക്ക് തന്നെയാണ്. പകയും വിദ്വേഷവും കൊണ്ടുനടക്കുന്നത് കത്തുന്ന കനൽ കൈയിൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്നത് പോലെയാണ്. പൊള്ളുന്നത് നമുക്ക് തന്നെയാണ്. അത് താഴെയിടൂ, മനസ്സ് തണുക്കട്ടെ.
ജോലി, ജീവിതം, അർത്ഥം
“നിങ്ങൾ എന്ത് ചെയ്യുന്നു?” എന്ന് ചോദിച്ചാൽ നമ്മൾ ജോലിയുടെ പേര് പറയും. എന്നാൽ നമ്മൾ വെറും ‘ഡോക്ടർ’ അല്ലെങ്കിൽ ‘എഞ്ചിനീയർ’ അല്ലെങ്കിൽ ‘കച്ചവടക്കാരൻ’ മാത്രമാണോ? അല്ല. ജോലി എന്നത് ജീവിക്കാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം മാത്രമാണ്, ജീവിതം അതല്ല.
പലരും ജോലിയും ജീവിതവും ഒന്നാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു. 24 മണിക്കൂറും ജോലിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ച്, സ്ട്രെസ് അടിച്ച്, ഒടുവിൽ ആരോഗ്യം നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ എന്ത് അർത്ഥമാണുള്ളത്? പണം സമ്പാദിക്കുന്നത് നല്ല ജീവിതത്തിന് വേണ്ടിയാണ്. പക്ഷേ ആ പണം ഉണ്ടാക്കാനുള്ള ഓട്ടത്തിനിടയിൽ ജീവിതം തന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ടാലോ?
ജോലിയിൽ ആത്മാർത്ഥത വേണം, സംശയമില്ല. പക്ഷേ, അത് നിങ്ങളുടെ സ്വസ്ഥതയെ നശിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിലാകരുത്. ഇടയ്ക്ക് ഒന്ന് ബ്രേക്ക് എടുക്കുക. ആകാശം കാണുക, മരങ്ങളെ നോക്കുക, കുട്ടികളോടൊപ്പം കളിക്കുക. ഈ ചെറിയ കാര്യങ്ങളിലാണ് ജീവിതത്തിന്റെ വലിയ അർത്ഥങ്ങൾ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.
നമ്മുടെ ജീവിതത്തിന് ഒരു അർത്ഥമുണ്ടോ? അതോ നമ്മൾ തന്നെ അർത്ഥം ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കണോ? ഓരോരുത്തർക്കും അവരുടേതായ ദൗത്യങ്ങളുണ്ട്. അത് വലിയ ലോകം കീഴടക്കൽ ആകണമെന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ, ഒരാളുടെ കണ്ണീർ തുടയ്ക്കുന്നതാവാം നിങ്ങളുടെ നിയോഗം. അല്ലെങ്കിൽ, നല്ലൊരു മകനോ മകളോ മാതാപിതാവോ ആകാം. ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ സ്നേഹം നിറയ്ക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാനം. സ്നേഹത്തോടെ ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ പ്രവൃത്തി, വെറുപ്പോടെ ചെയ്യുന്ന വലിയ കാര്യത്തേക്കാൾ മൂല്യമുള്ളതാണ്.
ശരീരവും മനസ്സും: വേർപിരിയാത്ത കൂട്ടുകാർ
നമ്മൾ പലപ്പോഴും മനസ്സിനെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ട് കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ അവ രണ്ടും ഒന്നാണ്. മനസ്സിന്റെ വിഷമം ശരീരത്തിൽ രോഗമായി വരുന്നു. ശരീരത്തിന്റെ ക്ഷീണം മനസ്സിനെയും ബാധിക്കുന്നു.
സ്ട്രെസ് എന്നത് ഇന്നത്തെ കാലത്തെ വില്ലനാണ്. എന്താണ് സ്ട്രെസ്? “ഞാൻ ഇതാണ്, പക്ഷേ എനിക്ക് അതാകണം” എന്ന സംഘർഷത്തിൽ നിന്നാണ് സ്ട്രെസ് ഉണ്ടാകുന്നത്. റബ്ബർ ബാൻഡ് വലിയുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന തറ്റം പോലെയാണത്. അമിതമായി വലിഞ്ഞാൽ അത് പൊട്ടും.
ശരീരത്തെ ശ്രദ്ധിക്കുക. അത് എപ്പോഴും നിങ്ങളോട് സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. ക്ഷീണം വരുമ്പോൾ വിശ്രമിക്കുക. വിശക്കുമ്പോൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കുക. നമ്മൾ വണ്ടികൾ സർവീസ് ചെയ്യുന്നത് പോലെ, ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും ഇടയ്ക്കിടെ ഒരു ‘സർവീസിങ്’ ആവശ്യമാണ്. നല്ല ഉറക്കം, നല്ല ഭക്ഷണം, കുറച്ച് വ്യായാമം – ഇതൊക്കെ തത്വശാസ്ത്രമല്ല, ജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന നിയമങ്ങളാണ്.
അവസാനമില്ലാത്ത അന്വേഷണം
സ്വയം തിരിച്ചറിവ് എന്നത് ഒരു ദിവസം കൊണ്ട് അവസാനിക്കുന്ന യാത്രയല്ല. അതൊരു തുടർച്ചയാണ്. ഓരോ ദിവസവും നമ്മൾ പുതിയ കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കുന്നു, പുതിയ തിരിച്ചറിവുകൾ നേടുന്നു.
ഇന്നലെ ചെയ്ത തെറ്റുകളെ ഓർത്ത് വിഷമിക്കരുത്. ആ തെറ്റുകളിൽ നിന്നാണ് നിങ്ങൾ ഇന്നുണ്ടായ ശരികൾ പഠിച്ചത്. നാളെയെ ഓർത്ത് ഭയപ്പെടുകയും വേണ്ട, കാരണം നാളെ എന്നത് ഇന്നത്തെ നിങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലമാണ്. ഇന്ന് നന്നായി ജീവിച്ചാൽ, നാളെ നന്നായിരിക്കും.
ലളിതമായി ജീവിക്കുക എന്നത് സങ്കീർണ്ണമായ കാര്യമാണ്. മുഖംമൂടികൾ ഇല്ലാതെ, ഉള്ളിലുള്ളത് തുറന്നു പറയാൻ, ആത്മാർത്ഥമായി ചിരിക്കാൻ, കരയാൻ – ഇതിനൊക്കെ വലിയ ധൈര്യം വേണം. ആ ധൈര്യം നിങ്ങൾക്കുണ്ട്.
ജീവിതം ഒരു ചോദ്യമല്ല, ഉത്തരങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ. അതൊരു അനുഭവമാണ്, അനുഭവിച്ചു തീർക്കാൻ. മഴ പെയ്യുമ്പോൾ കുട പിടിക്കാതെ ഇറങ്ങി നടന്നിട്ടുണ്ടോ? ആ തണുപ്പ് ശരീരത്തിൽ മാത്രമല്ല, ആത്മാവിലും തൊടുന്നത് അറിയണം. തിരക്കുകൾക്കിടയിലും, ഒരു നിമിഷം നിന്ന്, ശ്വാസം ഉള്ളിലേക്ക് എടുത്ത്, “ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു” എന്ന് ഓർക്കുക. അത് തന്നെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ അത്ഭുതം.
മനസ്സമാധാനം എന്നത് എവിടെനിന്നെങ്കിലും വാങ്ങാൻ കിട്ടുന്ന സാധനമല്ല. അത് നിങ്ങളുടെ ഉള്ളിലെ അനാവശ്യമായ ചിന്തകളെ എടുത്തുമാറ്റുമ്പോൾ ബാക്കിയാവുന്ന തെളിഞ്ഞ സ്ഥലമാണ്. ആ സ്ഥലം കണ്ടെത്താൻ നിങ്ങൾക്ക് കഴിയട്ടെ.
ഓർക്കുക, നിങ്ങൾ തനിച്ചല്ല. ഈ പ്രപഞ്ചം മുഴുവൻ നിങ്ങളോടൊപ്പമുണ്ട്. നക്ഷത്രങ്ങളും കാറ്റും മരങ്ങളും എല്ലാം നിങ്ങളോട് പറയുന്നത് ഒരേ കാര്യമാണ് – “ജീവിക്കൂ, നിമിഷങ്ങളിൽ ജീവിക്കൂ.”



